Նշագեղձերի հեռացումն այլևս հիմնականում կատարվում չէ կոկորդի վարակների բուժման նպատակով

Երեսուն տարի առաջ երեխաների մոտ կատարվող նշագեղձի հեռացման վիրահատությունների մոտ 90%-ը պայմանավորված էր կոկորդի կրկնվող վարակներով. այժմ այդ ցուցանիշը կազմում է մոտ 20%՝ վարակի դեպքում, իսկ 80%՝ օբստրուկտիվ քնային ապնեայի (OSA) դեպքում։

Ի՞նչ է նշագեղձի հեռացումը։

Նշագեղձի հեռացումը (տոնզիլէկտոմիա) վիրաբուժական միջամտություն է, որի ընթացքում հեռացվում են նշագեղձերը։ Նշագեղձերը երկու փոքր գեղձեր են, որոնք գտնվում են կոկորդի հետևի մասում։ Դրանք պարունակում են սպիտակ արյան բջիջներ, որոնք օգնում են օրգանիզմին պայքարել վարակների դեմ, սակայն երբեմն հենց նշագեղձերն են վարակվում։

Պատմականորեն նշագեղձի հեռացումը հիմնականում կատարվել է երեխաների մոտ կոկորդի կրկնվող վարակների պատճառով։ Pediatrics ամսագրում հրատարակված վերջին ուսումնասիրության ընթացքում համեմատվել են երկու խմբի երեխաների արդյունքները, որոնք նախորդ մեկից երեք տարիների ընթացքում տվել են կոկորդի ոչ պակաս, քան երեք վարակ։ Մի խմբին կատարվել է նշագեղձի հեռացում, մյուսին՝ ոչ։ Ուսումնասիրության տվյալները ցույց են տվել, որ կոկորդացավերի կամ վարակների թիվը նվազել է երկու խմբերում էլ։ Առաջին տասներկու ամիսների ընթացքում կոկորդացավային օրերի, բժշկի հետ կապի, ախտորոշված վարակների և դպրոցի բացթողումների թվի ավելի մեծ նվազում է արձանագրվել նշագեղձ հեռացրած խմբում։ Այնուամենայնիվ, «կյանքի որակը խմբերի միջև ոչ մի ժամանակային կետում նշանակալիորեն տարբեր չէր»։

Ուսումնասիրության հեղինակները քննարկում են վարակի և կոկորդացավի ծանրության դասակարգման մեթոդների սահմանափակումները։ Նրանք եզրակացրել են, որ կա չափավոր ապացույց այն բանի, որ վիրաբուժական միջամտությունը նվազեցնում է կարճաժամկետ վարակները, սակայն կարող է ազդեցություն չունենալ երկարաժամկետ վարակների, դպրոցի բացթողումների կամ կյանքի որակի վրա։

Այսօր նշագեղձի հեռացումն ավելի հաճախ կատարվում է օբստրուկտիվ քնային ապնեայի (OSA) բուժման նպատակով։

Միացյալ Նահանգներում 1970-ականներից ի վեր նշագեղձի հեռացման վիրահատությունների թիվը զգալիորեն նվազել է, թեև այն տատանվում է՝ կախված շրջանից։ Նշագեղձի հեռացումների մեծ մասը կատարվում է այն բանից հետո, երբ երեխայի մոտ ախտորոշվում է օբստրուկտիվ քնային ապնեա։

Ի՞նչն է հրահրում օբստրուկտիվ քնային ապնեան երեխաների մոտ։

Գնահատվում է, որ երեխաների 2-3%-ը տառապում է քնային ապնեայով։ Օբստրուկտիվ քնային ապնեան քնի ընթացքում շնչուղիների մասնակի կամ լրիվ փակվելն է, որն առաջացնում է օդի հոսքի նվազում։ Մանկական OSA-ի ամենատարածված պատճառը չափազանց մեծ նշագեղձերն ու ադենոիդները (ուռուկի անմիջապես հետևում գտնվող փափուկ հյուսվածքային կուտակ) են, որոնք քնի ընթացքում փակում են շնչուղիները։ Նշագեղձի հեռացումը բուժում է քնային ապնեան երեխաների 80-90%-ի մոտ։

Ի՞նչով է երեխաների քնային ապնեան տարբերվում մեծահասակների քնային ապնեայից։

Ընդհանուր առմամբ, երեխայի մոտ ցանկացած խռմփոց կամ քնի ժամանակ օդի կլլելու փորձ առողջական ռիսկի նշան է։ Մասնավորապես, եթե մեծահասակի մոտ ժամում մինչև հինգ ապնեա նորմ է համարվում և OSA ախտորոշման հիմք չի հանդիսանում, ապա երեխաների մոտ քնային ապնեան ախտորոշելու համար բավական է ժամում ընդամենը մեկ ապնեան (կարդացեք ավելին ապնեաների և AHI-ի մասին այստեղ).

Մեծահասակներից տարբերվող՝ երեխաների մոտ քնի ապնոէի վիրաբուժական բուժումը գրեթե միշտ հաջողվում է: Սակայն կան դեպքեր, երբ վիրաբուժությունն արդյունք չի տալիս եւ անհրաժեշտ է լինում այլ բուժում: Որոշ երեխաների համար քաշի կորուստը եւ/կամ CPAP թերապիան կարող են բուժել քնի ապնոէն (ավելին կարդացեք երեխաների համար CPAP-ի մասին այստեղ).

Մտահոգվա՞ծ եք, որ դուք կամ ձեր հարազատը կարող է տառապել քնի խանգարումից, ինչպիսին է քնի ապնոէն: Հայտ ներկայացրեք քնի հետազոտության կամ քնի մասնագետի հետ խորհրդատվության համար:

Հայտ ներկայացնել քնի հետազոտության համար

Հայտ ներկայացնել խորհրդատվության համար

Աղբյուրներ՝http://www.cnn.com/2017/01/17/health/tonsils-removed-surgery-children-study/index.htmlhttp://pediatrics.aappublications.org/content/early/2017/01/15/peds.2016-3490 http://www.healthline.com/health/tonsillectomy#Overview1 http://www.entnet.org/content/tonsillectomy-facts-us-ent-doctors

Այլ հոդվածներ, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել՝

• Երեխաների մոտ հանդիպող քնի խանգարումներ. արդյո՞ք ձեր երեխային անհրաժեշտ է քնի հետազոտություն:
• Ի՞նչն է առաջացնում քնի ապնոէ երեխաների մոտ:
• Ինչու՞ են Jahi McMath-ի նման երեխաներին անհրաժեշտ է վիրաբուժություն՝ նշագեղձերը հեռացնելու համար՝ քնի ապնոէի բուժման նպատակով:
• Քնկոտ աշակերտները վատ են սովորում դպրոցում
• Ինչպես նախապատրաստել ձեր երեխային քնի հետազոտությանը։
• Ամեն ինչ քնի ապնեայի վիրաբուժական բուժման մասին