Որքանո՞վ եք դուք քնկոտ: Երբ մարդկանց հարցնում են, թե ինչպես են, պատասխանները հաճախ նույնն են՝ «լավ» (որն ամենից հաճախ անկեղծ չէ), «հոգնած» կամ «սթրեսի տակ»: Շատ մարդկանց մոտ կա չախտորոշված քնի խանգարում, կամ նրանց ապրելակերպն ինքնին խոչընդոտում է լիարժեք քնին: Ամերիկացիների ավելի քանմեկ երրորդըբավարար քուն չի ստանում կանոնավոր կերպով: Մեծահասակներին անհրաժեշտ է օրական միջինը յոթ ժամ քուն՝ գիրության, շաքարախտի, սրտի հիվանդությունների, դեպրեսիայի և ինսուլտի զարգացման ռիսկը նվազեցնելու համար: Եթե դուք ևս բազմաթիվ ամերիկացիների նման եք, արժե պարզել, թե Էփուորթի քնկոտության սանդղակում որ դիրքում եք գտնվում:

Էփուորթի քնկոտության սանդղակ

Սանդղակը ստեղծվել է դոկտոր Մյուրեյ Ջոնսի կողմից 1990 թվականին, իսկ վերջին փոփոխությունները կատարվել են 1997 թվականին: Սանդղակի նպատակն է գնահատել յուրաքանչյուր անձի ցերեկային քնկոտության աստիճանը: Այն հեշտ է լրացնել. կարճ հարցաշարի տեսքով ներկայացված այս թեստը հիվանդը կարող է ավարտել րոպեների ընթացքում՝ գնահատելով ութ տարբեր իրավիճակներում քնելու հավանականությունը:

Կարդալիս
Հեռուստացույց դիտելիս
Հանրային վայրում անշարժ նստած
Մեկ ժամ մեքենայում ուղևոր նստած
Կեսօրին հանգստանալու պառկած
Ինչ-որ մեկի հետ նստած զրուցելիս
Ճաշից հետո հանգիստ նստած
Երթևեկային խցանման մեջ կանգնած մեքենայում

Սանդղակն օգտագործվել և հաստատվել է բազմաթիվ ուսումնասիրություններում՝ քնի բժշկության ոլորտում1. Այն սովորաբար կիրառվում է միայն մեծահասակների համար, սակայն դրական արդյունքներ է ցույց տվել նաև դեռահասների շրջանում։ Այնուամենայնիվ, դոկտոր Johnsը տեսավ անհրաժեշտություն ստեղծելու երիտասարդությանը հատուկ հարմարեցված սանդղակ, որի արդյունքում ստեղծեց ESS-CHAD-ը։ Երիտասարդական տարբերակում ներառված կետերն ավելի համապատասխան են նրանց տարիքային խմբին։

Նստել և կարդալ
Նստել և հեռուստացույց կամ տեսանյութ դիտել
Նստել դասարանում դպրոցում՝ առավոտյան ժամերին
Նստել և մոտ կես ժամ ուղևորվել մեքենայով կամ ավտոբուսով
Պառկել հանգստանալու կամ ցերեկային քուն առնելու համար
Նստել և որևէ մեկի հետ զրուցել
Ճաշից հետո հանգիստ նստել մենակ
Նստել և ուտել

Երկու սանդղակներից որևէ մեկի վրա տասնից բարձր ցանկացած միավոր կարող է վկայել քնի խանգարման մասին։

Ռիսկեր

Թեստը պարզ է և բարդություններ չի պարունակում։ Այդ պատճառով հարցաշարը լրացնելու հետ կապված բացասական հետևանքներ չկան։ Սակայն այն չլրացնելու ռիսկերը կարող են լուրջ հետևանքներ ունենալ առողջության համար։ Ցերեկային ժամերին արթուն մնալու դժվարությունը քնի խանգարման կարևոր ցուցիչ է։ Ամեն օր բավարար քուն չստանալու հետևանքները կարող են վտանգավոր լինել։

Թույլ իմունիտետ

Քունը մարմնին թույլ է տալիս պայքարել հիվանդությունների դեմ։ Անբավարար քունը մարմինը դարձնում է խոցելի։ Քնի պակասը ձեզ գրեթե3 անգամավելի հավանական է դարձնում մրսածություն զարգացնելու համար։

Քաշի ավելացում

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ գիշերը 7 ժամից պակաս քնողների մոտ գիրության վտանգը զգալիորեն բարձր է2։

Հոգեկան առողջության խնդիրներ

Քնազրկությունը երբեմն կիրառվում է հարցաքննողների կողմից կասկածյալներից պատասխաններ ստանալու նպատակով։ Դրա հիմքում կա տրամաբանություն՝ այն զրկում է մարդուն կենսաբանական հիմնական կարիքից՝ ինչպես ֆիզիկապես, այնպես էլ հոգեպես։ Քնի պակասը մեծացնում է հոգեկան հիվանդություն զարգացնելու վտանգը։

Սրտային հիվանդություն

Քնի հետ կապված խնդիրները հաճախ կապված են սրտային հիվանդության հետ՝ անկախ արթուն ժամերին վարած ապրելակերպից։ Քնի ընթացքում մարմինը վերականգնվում և նորոգվում է, ուստի ժամանակի ընթացքում քնի խանգարումն իր ազդեցությունը կարող է թողնել սրտի վրա։

Շաքարախտ

Քնի հաճախակի խանգարումները շաքարախտի զարգացման ռիսկի գործոն են։ Մասնավորապես, օբստրուկտիվ քնային ապնոե ունեցող անձանց մոտ հաճախ ուղղակի կապ է նկատվում շաքարախտի հետ։ Հենց դրա համար շաքարախտ ունեցող հիվանդները պետք է կանոնավոր կերպով ստուգվեն օբստրուկտիվ քնային ապնոեի առկայության համար։

8 հարցից բաղկացած պարզ հարցաշարը կարող է էական փոփոխություն մտցնել ձեր առողջության և կյանքի որակի մեջ։ Այժմ, երբ ծանոթ եք Epworth Sleepiness Scale-ին, դուք արդեն ավելի լավ կողմնորոշվում եք քնի ձևաչափերի և խանգարումների մեջ։ Եթե կարծում եք, որ անհրաժեշտ է ստուգվել քնի խանգարման առկայության համար,կապվեք մեզ հետայսօր!

Omobomi, O., & Quan, S. F. (2018). A Requiem for the Clinical Use of the Epworth Sleepiness Scale. Journal of clinical sleep medicine : JCSM : official publication of the American Academy of Sleep Medicine, 14(5), 711–712. doi:10.5664/jcsm.7086
Kohatsu ND, et al. Sleep Duration and Body Mass Index in a Rural Population, Archives of Internal Medicine. 2006 Sep 18; 166(16): 1701.

Էփուորթի քնկոտության սանդղակ. ի՞նչ է սա նշանակում ձեզ համար:

Take a home sleep test in California