Ծանո՞թ է ձեզ այն զգացողությունը, երբ երկար նստած եք եղել և անհրաժեշտություն եք զգացել վեր կենալ ու ձգել ոտքերը։ Հենց այդպիսի զգացողություն են ունենում անհանգիստ ոտքերի համախտանիշ ունեցող մարդիկ՝ ամեն օր։ Կարող եք պատկերացնել, թե ինչ է դա նշանակում, երբ փորձում ես քնել։ Եթե դուք կամ ձեր մտերիմներից մեկը ունի RLS, հասկանում եք, թե որքան դժվար է դա՝ ոչ միայն հանգիստ ցերեկային գործունեության, այլ նաև գիշերային անհրաժեշտ հանգստի ժամանակ։ Կարևոր է հասկանալ, թե ինչ է այս համախտանիշը և ինչպես կարող է ազդել ձեզ կամ ձեր սիրելիների վրա, որպեսզի չթույլատրեք, որ այն ամբողջությամբ խաթարի ձեր կյանքը։

Ի՞նչ է RLS-ը:

RLS-ը նյարդաբանական սենսոմոտոր խանգարում է։ Ոտքերում առաջացող անհարմար զգացողությունը հիվանդները հաճախ նկարագրում են որպես մաշկի տակ ինչ-որ բան սողացող լինելու զգացում։ Շատերը նույնպես համեմատել են այն քորոցների ու ասեղների զգացողության, ցավի կամ նույնիսկ քոռի հետ։ Այն առաջանում է հանգստի ժամանակ, ուստի մարդիկ հաճախ ազատվում են անհանգստությունից շարժման կամ ոտքերի վրա ֆիզիկական ճնշման միջոցով։ Այնուամենայնիվ, ամենից հաճախ ախտանիշներն ուժեղանում են գիշերը, ինչի պատճառով թեթևացում գտնելը միշտ չէ, որ հեշտ է։

Ո՞վ է տուժում անհանգիստ ոտքերի համախտանիշից:

Մոտ տասը տոկոս մեծահասակների մոտ հանդիպում է RLS, իսկ երեխաների երկու տոկոսն էլ ունի այս խանգարումը։ Կանայք ավելի հաճախ են ենթարկվում դրան, սակայն այն կարող է սկսվել ցանկացած տարիքում։ Ամենից հաճախ RLS-ը հանդիպում է միջին և ավելի մեծ տարիքի մարդկանց մոտ։

Համախտանիշի պատճառը դեռևս ամբողջությամբ հայտնի չէ։ Կան ապացույցներ1, որ այն կարող է ժառանգական լինել։ Շատ կանայք հղիության ընթացքում զարգացնում են այն։ Այն կարող է նաև կապված լինել ուղեղում երկաթի ցածր մակարդակի հետ։ Որոշ հիվանդություններ կարող են մեծացնել RLS-ի զարգացման հավանականությունը, ինչպիսիք են Պարկինսոնի հիվանդությունը և շաքարախտը։

Ինչպես հաղթահարել

Անհանգիստ ոտքերի համախտանիշ ունեցող ցանկացած մարդ կասի ձեզ, թե որքան հոգնեցուցիչ է այն։ Թեև դրա բուժում գոյություն չունի, կան մի քանի եղանակներ՝ ախտանիշները կառավարելու համար։

Տնային թեթևացման որոշ միջոցներ կարող են ներառել՝

Մերսում. քնելուց առաջ ընդունեք տաք լոգանք՝ մկանները հանգստացնելու համար, այնուհետև կատարեք ոտքերի ձգողական վարժություններ և մերսում։

Ֆիզիկական ակտիվություն. ցերեկվա ընթացքում ակտիվության կայուն մակարդակ պահպանելը կօգնի ձեզ գիշերը։ Կարևոր է, որ մարմինը շարժվի և արյան շրջանառությունը բնականոն լինի ամբողջ ցերեկը։ Համոզվեք, որ չեք չափն անցնում, սակայն ամեն օր պահպանեք ձեզ համար հասանելի ու կրկնվող ռիթմ։

Կոֆեինի և ալկոհոլի հրաժարում. կոֆեինի կամ ալկոհոլի օգտագործումն անկողնուց առաջ կխանգարի ցանկացածի քունը։ Խուսափեք դրանցից քնելուց առաջ՝ վիճակն ավելի չվատթարացնելու համար։

Քնի առողջ սովորությունների ձևավորում. հաջողության համար ստեղծեք կայուն քնի գրաֆիկ, սահմանափակեք կոֆեինը, ձեռք բերեք մութ ու հանգիստ ննջասենյակ և թույլ տվեք ձեզ գոնե մեկ ժամ անցկացնել առանց էլեկտրոնային սարքերի՝ անկողին մտնելուց առաջ։

Ձեր բժիշկը կարող է առաջարկել՝

Երկաթի հավելումներ
Հակաջղաձգային դեղամիջոցներ (սովորաբար նշանակվում են նոպաներ ունեցող անձանց)
Parkinson's Disease-ով հիվանդներին նշանակվող նմանատիպ դեղամիջոցներ

Անհանգիստ ոտքերի համախտանիշը և ձեր քունը

Անհանգիստ ոտքերի համախտանիշն ինքնին դասակարգվում է որպես քնի խանգարում՝ քնի վրա ունեցած ազդեցության պատճառով։ Այն ունեցողները կա՛մ գիշերը արթնանում և շրջում են տանը՝ անհարմարությունը թեթևացնելու համար, կա՛մ ունենում են ակամա ցնցումներ, որոնք արթնացնում են նրանց գիշերը։ Արթուն անցկացված ժամանակի այս անընդհատ վիճակը կարող է հանգեցնել ծայրահեղ հյուծվածության և անբավարար քնի հետ կապված այլ բացասական հետևանքների2.

Կարևոր է RLS-ի հետ հաղթահարման ուղիներ գտնել՝ ընդհանուր առողջությունն ու հանգիստն ապահովելու համար։ Քնի անբավարար քանակությունը կարող է առաջացնել հիմք այլ խնդիրների, ինչպիսիք են սրտի հիվանդությունը, հիշողության խանգարումները, դեպրեսիան, քաշի ավելացումը և շաքարախտի բարձր ռիսկը։

Եթե ունեք հարցեր RLS-ի կամ ընդհանրապես քնի վերաբերյալ,դիմեք մեզ։ Մենք հաճույքով կուղղորդենք ձեզ դեպի անհրաժեշտ ռեսուրսներ։

Անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի գենետիկ ասպեկտները։ V Dhawan, M Ali, K R Chaudhuri, Postgrad Med J. 2006 Oct; 82(972): 626–629. doi: 10.1136/pgmj.2006.045690 PMCID: PMC2653903
Անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի (RLS) ազդեցությունը քնի վրա։ Richard K Bogan, Neuropsychiatr Dis Treat. 2006 Dec; 2(4): 513–519. PMCID: PMC2671944

Անհանգիստ ոտքերի համախտանիշով ապրելը. ի՞նչ է սա նշանակում ձեզ համար: