Վիդեո խաղերը դարձել են ամերիկյան դեռահասների ազգային զբաղմունքներից մեկը։ Հարցումներից մեկի արդյունքները ցույց են տվել, որ դեռահաս տղաների գրեթե 75%-ը մասնակցում է խաղերի ինչ-որ ձևիg^1.

Երբ մեր երեխաներից շատերը վիդեո խաղերն ընտրում են որպես հիմնական ժամանց, և երբ խաղերի մեծ մասը բարձր ակտիվություն ու նույնիսկ բռնություն է պարունակում, բնական է հարցնել՝ ինչպե՞ս կարող է այս գրգռումն ազդել քնի վրա։

Ինչպես են վիդեո խաղերը փոխում քունը

Բազմաթիվ հետազոտություններ դիտարկել են քնելուց առաջ վիդեո խաղեր խաղալու ազդեցությունը։

Մի ուսումնասիրություն ^2, որը հրապարակվել է Pediatrics ամսագրում, պարզել է, որ վիդեո խաղեր խաղացող երեխաներն ավելի քիչ ժամանակ են անցկացնում խոր, վերականգնողական (դանդաղ ալիքային) քնի փուլում։ Միևնույն ժամանակ, նրանց քնի սկզբի լատենտությունը (մինչև քնելը անհրաժեշտ ժամանակը) ավելացել է։ Ի հակադրություն, սոսկ հեռուստատեսություն դիտելն առանց ինտերակտիվ մասնակցության չի ազդել քնի օրինաչափությունների վրա։

Մի ուսումնասիրություն ^3 ՝ հրապարակված Journal of Clinical Sleep Medicineդիտարկել են քնելուց առաջ վիդեո խաղեր խաղալու և DVD դիտելու ազդեցությունները տասներեք դեռահաս տղաների վրա։ Տվյալները ցույց են տվել, որ վիդեո խաղեր խաղալուց հետո քնի սկզբի ուշացումն ավելի մեծ է եղել, իսկ ինքնագնահատված քնկոտությունն ավելի ցածր՝ ի համեմատ ֆիլմ դիտելու դեպքի (ավելին իմանալ քնի սկզբի ուշացման և քնի հետազոտության այլ տերմինների մասին՝ այստեղ)։ Սակայն երկու պայմաններում խոր քնի տևողությունն էականորեն չի փոխվել։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացրել է, որ վիդեո խաղեր խաղալը թեթևակիորեն վատթարացնում է քնի որակը։

Երեխաների կողմից համակարգչային խաղ խաղալուն հատկացված ժամանակի քանակն ևս կարևոր նշանակություն ունի։ Մեկ այլ ուսումնասիրությունում ^4 դեռահաս տղաները մասնակցել են կամ 50, կամ 150 րոպե տևողությամբ խաղային նիստերի։ Երկարատև խաղն ընդհանուր քնի ժամանակը կրճատել է գրեթե կես ժամով և ավելացրել քնի սկզբի ուշացումն ու քնի արդյունավետությունը։

Այս ուսումնասիրությունները միասին, կարծես, ցույց են տալիս, որ քնելուց առաջ խաղալը՝ հատկապես չափից շատ խաղալը, կարող է չափավոր կերպով վատթարացնել քնի որակը՝ երկարացնելով քնելու համար անհրաժեշտ ժամանակը, կրճատելով քնի ընդհանուր տևողությունը և նվազեցնելով խոր քնի փուլի ժամանակահատվածը։ Այնուամենայնիվ, այս ուսումնասիրությունները կարճաժամկետ էին և ունեին փոքր ընտրանք։ Ամենօրյա խաղերի ազդեցությունը դեռահասների քնի վրա իսկապես գնահատելու համար անհրաժեշտ կլիներ երկարաժամկետ, մեծ մասշտաբով ուսումնասիրություն, որը կհամեմատեր քրոնիկ խաղացողների և չխաղացողների քնի օրինաչափությունները։

Վիդեո խաղերն ուշ մնալու գայթակղությունն ավելացնում են

Վիդեո խաղերը կարող են լրացուցիչ քնի խնդիրներ առաջացնել, երբ դեռահասները քնելու փոխարեն ժամանակ են ծախսում խաղի վրա, ինչն էլ հանգեցնում է քնի ժամանակի կրճատման։ Դեռահասության շրջանում երիտասարդները կենսաբանորեն ծրագրավորված են ուշ մնալ և ուշ արթնանալ. նրանք բնական «գիշերային բու» ^5 են։ Հետևաբար, երեկոյան չափից շատ վիդեո խաղ խաղալը դեռահասներին հնարավորություն է տալիս քնելը հետաձգել մինչև ուշ գիշեր։

Սա հատկապես կարևոր է, քանի որ վերը նշված երկրորդ ուսումնասիրությունը պարզել է, որ դեռահասները հաճախ վիդեո խաղ խաղալուց հետո ավելի քիչ են զգում քնկոտություն։ Ուստի, գիշերային խաղն իրականում խորացնում է ուշ քնելու խնդիրը՝ դեռահասներին ուշ գիշեր արթուն պահելով։

Կրկնակի հարված. արհեստական լույս

Այս բոլոր ուսումնասիրությունների ընդհանուր գծերից մեկն այն էր, որ վիդեո խաղ խաղալը համեմատվում էր էլեկտրոնային սարքերի օգտագործման մեկ այլ ձևի հետ։ Սակայն էլեկտրոնային սարքերի օգտագործումն ընդհանրապես կարող է բացասաբար ազդել քնի վրա։ Հեռախոսների, հեռուստացույցների և համակարգչային էկրանների նման էլեկտրոնային սարքերի կողմից արձակվող կապույտ լույսը խաթարում է քունը։ Այս ալիքի երկարությունն ավելի ուժգնորեն ճնշում է մելատոնինը (հորմոնը, որն օգնում է կարգավորել մեր ցիրկադային ռիթմը)՝ ի համեմատ մյուս ալիքի երկարությունների։ Էներգախնայող նոր լուսաղբյուրների մեծ մասը (ինչպիսիք են այն լամպերը, որոնք ձեզ խորհուրդ են տալիս գնել), ներառյալ մեր սիրելի էլեկտրոնային սարքերը (սմարթֆոններ, պլանշետներ, հեռուստացույցներ), արտադրում են այս լույսի բարձր կոնցենտրացիաներ։

Իդեալում, էլեկտրոնային սարքերի օգտագործումը պետք է սահմանափակվի քնելուց առաջ։ Ընդհանուր առմամբ, մենք խորհուրդ ենք տալիս չխաղալ վիդեո խաղեր (և չօգտագործել ոչ մի էլեկտրոնային սարք) քնելուց մեկ ժամ առաջ՝ հետևելով կանոնավոր քնի ժամանակացույցի։ Վիդեո խաղերը թողեք արթուն ժամերի համար։

Մտահոգվա՞ծ եք, որ դուք կամ ձեր մտերիմը կարող է ունենալ քնի խանգարում։ Անցեք ցերեկային քնկոտության այս թեստը՝ պարզելու, թե արդյոք ռիսկի բարձրացված խմբում եք։

Քնկոտության թեստ

Աղբյուրներ՝

1) Rani A. Desai, PhD, MPH, և այլք։ «Video-Gaming Among High School Students: Health Correlates, Gender Differences, and Problematic Gaming.» Pediatrics.2) Dworak, Markus և այլք։ «Impact of Singular Excessive Computer Game and Television Exposure on Sleep Patterns and Memory Performance of School-aged Children.» Pediatrics.3) Weaver, Edward և այլք։ «The Effect of Presleep Video-Game Playing on Adolescent Sleep.» Journal of Clinical Sleep Medicine.4) King, Daniel L. և այլք։ «The impact of prolonged violent video-gaming on adolescent sleep: an experimental study.» Journal of Sleep Research.5) Crowley, Stephanie J. և այլք։ «Sleep, circadian rhythms, and delayed phase in adolescence.» Sleep Medicine.

Այլ հոդվածներ, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել.

• Էլեկտրոնիկան ննջասենյակից հեռու պահելու 5 խորհուրդ
• Անկողնում հեռուստացույց դիտելը. քունը փչացնող տարածված սովորույթ
• 4 պատճառ, թե ինչու ԱՅՍՕՐ ԳԻՇԵՐ պետք է կրեք կապույտ լույսն արգելափակող ակնոց
• Քնի մասին 10 ամենակարևոր բան, որ պետք է իմանաք
• Հայտնիներ և քնի ապնոե. ո՞ւմ եք ճանաչում
• Ինչպես պատրաստել ձեր երեխային քնի հետազոտությանը

Խմբագրի նշում. այս հոդվածն առաջին անգամ հրապարակվել է 2015 թվականի հուլիսին և խմբագրվել ու թարմացվել է ճշգրտության և համապարփակության համար։