Կարո՞ղ է քնի ապնոեն սրտի կաթված առաջացնել։

Եթե դուք կամ ձեր մտերիմներից որևէ մեկն ունի օբստրուկտիվ քնի ապնոե, հավանաբար անհանգստանում եք, թե ինչպես կարող է այն ազդել ընդհանուր առողջության, մասնավորապես՝ սրտի վրա։ Մենք կարծում ենք, որ այս մտահոգության դեմ լավագույն զենքը բուժումն ու կրթությունն են։ Քնի բժշկության ոլորտի առաջատար դոկտոր Սաիդ Մոստաֆավիի հետ վերջերս անցկացված հարցազրույցի հիման վրա մենք հավաքել ենք ամենաէական տեղեկությունները, որոնք պետք է իմանաք քնի ապնոեի և սրտային հիվանդությունների փոխկապակցվածության մասին։

Ի՞նչ է քնի ապնոեն։

Գոյություն ունեն տարբեր տեսակիքնի ապնոե, սակայն ամենատարածվածն օբստրուկտիվ քնի ապնոեն է։ Այն առաջանում է, երբ քնի ժամանակ վերին շնչուղիները փլուզվում են կամ խցանվում են։ Ինչպես կարող եք պատկերացնել, անբավարար քնից բացի կան նաև այլ ռիսկեր։ Բուժում չստանալու դեպքում հիվանդների մոտ մահացության վտանգը կարող է երեք անգամ գերազանցել OSA չունեցող անձանց ռիսկը։

Ո՞վ կարող է տուժել։

Թեև OSA-ն շատ հաճախ հանդիպում է գեր մարդկանց շրջանում, այն կարող է ախտահարել նաև նրանց, ովքեր ճարպակալում չունեն։ Դոկտոր Մոստաֆավիի խոսքերով՝ «Հյուսիսային Ամերիկայում կանխատեսվող տարածվածությունը կազմում է մոտավորապես 20-ից 30 տոկոս տղամարդկանց, և 10-ից 15 տոկոս կանանց շրջանում»։ «OSA-ն ավելի տարածված է 35 տարեկանից ցածր աֆրոամերիկացիների շրջանում՝ համեմատած նույն տարիքային խմբի սպիտակամորթ անձանց հետ, անկախ մարմնի քաշից։ Ասիայում OSA-ի տարածվածությունը նման է Միացյալ Նահանգներին, չնայած ճարպակալման ցածր ցուցանիշներին, ինչը կապված է գանգադեմային կառուցվածքի հետ կապված ռիսկի հետ»։ Ինչպես տեսնում եք, թեև քաշը ռիսկի գործոն է, ավելորդ քաշ չունենալը երաշխիք չէ, որ խնդիրը ձեզ չի կարող վերաբերել։

Ռիսկի տարածված գործոններ

• Առաջադեմ տարիք
• Արական սեռ
• Ճարպակալում, վերին շնչուղիների անոմալիաներ
• Ծխելը
• Մենոպաուզ
• Ժառանգականություն
• Հղիություն
• PTSD

Ինչպե՞ս կարող է դա ազդել սրտի վրա:

Պարզ ասած՝ երբ քնած ժամանակ ձեր շնչառությունը կանգ է առնում, ձեր օրգանիզմը չի ստանում անհրաժեշտ քանակությամբ թթվածին։ Արդյունքում օրգանիզմը գործի է դնում պաշտպանական մեխանիզմը՝ արյան մեջ արտազատելով ադրենալին։ Երբ սա կրկնվում է գիշեր առ գիշեր, իսկ ոմանց դեպքում՝ տարիներ շարունակ, դա կարող է հանգեցնել բարձր արյան ճնշման։

Ահա թե ինչ ասաց դոկտոր Մոստաֆավին.

«Այս դեպքերն ուղեկցվում են ընդհատվող հիպօքսեմիայով և հնարավոր է՝ հիպերկապնիայով, ու սովորաբար առաջացնում են արթնացում քնի ընթացքում։ Արթնացումը կապված է վերին շնչուղիների անցանելիության և օդափոխության վերականգնման հետ։ … ՕՍԱ-ն կապված է կարեկցական նյարդային համակարգի ակտիվության զգալի աճի հետ քնի ընթացքում, ինչը, իր հերթին, ազդում է սրտի հաճախականության և արյան ճնշման վրա։»

Ինչպե՞ս կարող է CPAP թերապիան օգնել:

Մի2015 թ. ուսումնասիրությանընթացքում հետազոտողները պարզել են, որ սրտանոթային հիվանդություններից մահվան դեպքերն ավելի հաճախ են հանդիպել բուժում չստացած ՕՍԱ հիվանդների շրջանում։ Ընդհանուր առմամբ, չբուժված խմբում սրտանոթային դեպքերի թիվը 31%-ով ավելի շատ էր, քան բուժված խմբում։ Որոշ հետազոտողներ նույնիսկ քննարկում են, որ թերապիան կարող է ներուժ ունենալ սրտի վնասվածքը նվազեցնելու համար։

Դոկտոր Մոստաֆավին նշում է, որ «Քաշի նվազեցումը և շարունակական դրական օդուղային ճնշման (CPAP) թերապիան, ըստ պատահականացված փորձարկումների, բարելավել են բուժման արդյունքները»։ Սակայն, եթե հիվանդները պատշաճ կերպով չպահպանեն բուժման կարգը, արդյունք տեսնելու հավանականությունը կտրուկ կնվազի։

Ուրեմն, կարո՞ղ է քնային ապնոեն առաջացնել սրտի կաթված։ Պատասխանն այո է, եթե այն բուժում չստանա։ Եթե կասկածում եք, որ դուք կամ ձեր հարազատներից որևէ մեկը կարող է ունենալ ՕՍԱ, ժամանակն է դիմել բժշկական օգնության և շուտով սկսել ավելի լավ զգալ։Կապ հաստատեք մեզ հետ՝ տեսնելու, թե ինչպես կարող ենք աջակցել ձեր առողջությանը։