Որքա՞ն քուն է անհրաժեշտ իմ երեխային:

National Sleep Foundation-ը 2015 թվականին թարմացրեց քնի տևողության վերաբերյալ իր առաջարկությունները բոլոր տարիքային խմբերի համար՝ հիմնվելով փորձագիտական հանձնախմբի կողմից քնի և առողջության վերաբերյալ հրապարակված գիտական հետազոտությունների համապարփակ վերլուծության վրա։ Յուրաքանչյուր տարիքային խմբի համար տրվում են միջակայքեր, այլ ոչ թե կոնկրետ թվեր։ Փորձագետները ընդունում են, որ կան անհատական տարբերություններ, և այդ միջակայքը նախատեսված է որպես ելակետ՝ անհատների համար իրենց բժշկի հետ քնի մասին քննարկում սկսելու համար։

6-13 տարեկան դպրոցական տարիքի երեխաների համար առաջարկվում է 9-11 ժամ քուն, նշելով, որ 7-8 ժամը կամ 11 ժամը նույնպես կարող է հարմար լինել որոշ երեխաների համար։

14-17 տարեկան դեռահասների համար առաջարկվում է 8-10 ժամ քունիսկ որոշ դեռահասների համար՝ 7 ժամ կամ 10-11 ժամ։

Այս նոր ուղեցույցի մասին ավելին իմանալու համար կարդացեք այս բլոգի գրառումը։

Քնկոտ աշակերտներն ավելի վատ են սովորում

National Sleep Foundation-ի 2014 թվականի Sleep in America հարցման համաձայն՝ ծնողների մեկ քառորդը գնահատել է, որ իրենց երեխաները դպրոցական գիշերներին քնում են առնվազն մեկ ժամով պակաս, քան անհրաժեշտ է.

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ լավ հանգստացած (առանց քնի խնդիրների) երեխաները ավելի լավ են սովորում դպրոցում։ Բրազիլացի հետազոտողները ուսումնասիրել են յոթից տաս տարեկան երեխաների, ովքեր հաճախում էին հանրային դպրոցներ։ Պարզվել է, որ քնի խնդիրներ ունեցող երեխաները միջինում ավելի ցածր արդյունքներ են ցույց տվել թե՛ մաթեմատիկայից, թե՛ լեզվից՝ համեմատած լավ հանգստացած աշակերտների հետ.

• Քնի դժվարություններ ունեցող երեխաների 13%-ը ունեցել է կրթական անբավարար գնահատականներ պորտուգալերենից՝ ի տարբերություն քնի խնդիրներ չունեցողների 8%-ի։
• Խաթարված քնով երեխաների 25%-ն ունեցել է կրթական անբավարար գնահատականներ մաթեմատիկայից՝ ընդդեմ քնի դժվարություններ չունեցող երեխաների 8%-ի։
• Երկու առարկաներից էլ թեստի միջին արդյունքները ցածր են եղել վատ քնի խմբում՝ համեմատած լավ հանգստացած խմբի հետ։

Մեկ այլ ուսումնասիրություն պարզել է, որ երբ քնի հետ կապված շնչառական խանգարումներ ունեցող երեխաները, ինչպես օրինակ քնի ապնեա, բուժվել են իրենց հիվանդությունից, նրանց առաջադիմությունը զգալիորեն բարելավվել է (ավելին իմանալու համար երեխաների մոտ քնի ապնեայի մասին՝ տե՛ս ստորև)։

Հետազոտողները փորձարկել են 1-ին դասարանի ամենաթույլ 10-րդ պերցենտիլը և պարզել են, որ նրանց զարմանալիորեն 18%-ն ուներ քնի հետ կապված շնչառական խանգարումներ։ Սա համեմատելի է գնահատված2-3%-ի հետ, ովքեր ունեն մանկական քնային ապնեա ընդհանուր առմամբ։ Երբ տուժած աշակերտները բուժվեցին իրենց քնի խանգարումների համար՝նշիկների հեռացման վիրահատությամբ՝ մեծացած նշիկները հեռացնելու նպատակով(երեխաների մոտ քնային ապնեայի տարածված պատճառ),նրանց միջին գնահատականը բարձրացավ գրեթե կես կետով(2.43-ից մինչև 2.87)։ Ակնհայտ է, որքնային ապնեան զգալիորեն նվազեցնում է դպրոցական տարիքի տուժած երեխաների ուսումնական կատարողականությունը։

Սահմանափակեք էկրանի առջև անցկացված ժամանակը քնից առաջ

Լույսն, ընդհանրապես, խանգարում է ձեզ քնել գիշերը։

Շատ մարդիկ, նույնիսկ նրանք, ովքեր չունեն ախտորոշված քնի խանգարում, ինչպիսին է ցիրկադային ռիթմի խանգարումը,զգայուն են երեկոյան լույսի նկատմամբ։ Այս խանգարման ախտորոշում ստացած մարդիկ չեն կարողանում քնել և արթնանալ սովորական աշխատանքային, դպրոցական ու սոցիալական կարիքների համար անհրաժեշտ ժամերին։

Բոլոր կենդանիները, և նույնիսկ բույսերը, ունեն բնական կենսաբանական ցիրկադային ռիթմեր, որոնք կառավարվում են մեր կենսաբանական ժամացույցի կողմից և գործում են օրական ժամանակի մասշտաբով (արթնանալ, երբ արևը ծագում է, քնել, երբ արևը մայր է մտնում)։ Արևի մայր մտնելուց հետո արհեստական լույսի ազդեցությունը կարող է մարմնին «համոզել», որ ժամանակն զվարճանալու համար է, ոչ թե քնելու։

Բացի այդ, հեռուստացույցների և էկրանների լույսը ճնշում է մելատոնինի արտադրությունը՝ դժվարացնելով գիշերային քունը։

Կապույտ լույսը հատկապես վնասակար է։ Այս ալիքի երկարությունն ավելի ուժեղ ճնշում է մելատոնինի արտադրությունը (այն հորմոնը, որն օգնում է կարգավորել մեր ցիրկադային ռիթմը), քան մյուս ալիքի երկարությունները։ Ի զարմանս, էներգախնայող նոր լուսաղբյուրների մեծ մասը (ինչպիսիք են այն լամպերը, որոնք ենթադրաբար պետք է գնեք)ներառյալ մեր սիրելի էլեկտրոնային սարքերը (սմարթֆոններ, պլանշետներ, հեռուստացույցներ), արտադրում են այս լույսի բարձր կոնցենտրացիաներ։ Փորձագետները խորհուրդ են տալիս անջատել էլեկտրոնային սարքերը քնելուց շատ առաջ։ Կարդացեք ավելին այստեղ այն մասին, թե ինչպես հեռու պահել էլեկտրոնային սարքերը ննջասենյակից։

Օբստրուկտիվ քնի ապնեան հանդիպում է երեխաների 2-3%-ի մոտ

Շատ ծնողներ կարող են երբեք չկասկածել, որ իրենց երեխաներն ունեն OSA, քանի որ գոյություն ունի քնի ապնեայով հիվանդի մասին մոլորեցնող կարծրատիպ՝ որպես միջին տարիքի տղամարդ։ Իրականում,ըստ գնահատականների՝ երեխաների 2-3%-ը տառապում է մանկական քնի ապնեայից։Այնուամենայնիվ, երեխաների մոտ պատճառները, և հետևաբար նաև բուժումը, կարող են շատ տարբերվել մեծահասակների դեպքից։

Քնի ապնեան առաջանում է, երբ կոկորդի հյուսվածքը փակում է մարդու շնչուղիները քնի ժամանակ, արգելափակելով շնչառությունը, ինչը հանգեցնում է անհանգիստ քնի և մարմնի վրա անառողջ բեռի։ Հետևաբար, ձեր երեխայի մոտ այս վիճակի ամենաակնառու ախտանիշներից մեկըքնի ժամանակ ուժեղ խռմփոցն է, շնչասպազմը, քթից աղմուկ արձակելը, խեղդվելը կամ անհավասար շնչառությունը։Հաճախակի անկողնային թրջոցը կամ մղձավանջները, քնի ժամանակ անսովոր կեցվածքը, ինչպես նաև գլխացավով կամ չոր կոկորդով արթնանալը կարող են նույնպես վկայել խանգարված քնի մասին։

Մանկական քնի դադարեցման (ապնոե) ամենատարածված պատճառը չափից մեծ նուշիկների (նշագեղձերի) և ադենոիդների (ըմպանային նշագեղձ, որը գտնվում է կռնածածկի հետևում) առկայությունն է, որոնք քնի ընթացքում փակում են շնչուղիները։Վիրաբուժություն կիրառվում է նուշիկները և ադենոիդները հեռացնելու համար (տոնզիլէկտոմիա և ադենոիդէկտոմիա)։Այս վիրաբուժական միջամտությունն ամբողջությամբ բուժում է քնի ապնոեն երեխաների 80-90%-ի մոտ։

Ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ քնի ապնոեի մեկ այլ տարածված պատճառ է ավելաքաշությունը կամ գիրությունը։ Բարեբախտաբար, երեխաները կարող են «մեծանալ» այս խնդրից ու հաղթահարել քնի խանգարումը, ուստի նման երեխաներին խորհուրդ է տրվում հատկապես ջանալ քաշ կորցնել՝ առողջ սնվելու և ֆիզիկական ակտիվության միջոցով։ Սա ոչ միայն կբարելավի նրանց քնի որակը, այլև ամբողջ ապրելակերպը։

Երեխաների մոտ քնի ապնոեն ախտորոշվում է քնի կենտրոնում կատարվող գիշերային հետազոտության միջոցով, որը կոչվում է պոլիսոմնոգրամ։ Եթե մտածում եք ձեր երեխայի համար քնի հետազոտություն պատվիրել, կարդացեք մեր բլոգի գրառումը ինչպես պատրաստել ձեր երեխային քնի հետազոտությանը։

Երեխաների մոտ հանդիպող այլ քնի խանգարումներ

Ամբողջ երկրով մեկ քնի կենտրոնները տարեկան հազարավոր հիվանդների հետազոտում և ախտորոշում են։ Հետաքրքիր է, որ Stanford-ի քնի կենտրոնում հետազոտված հիվանդների մոտ 25%-ը երեխաներ են։

Mayo կլինիկայի տվյալներով՝ երեխաների մինչև 30%-ն ունի քնի որևէ խանգարում։ Չախտորոշված վիճակում այդ խանգարումները կարող են լուրջ առողջական հետևանքներ առաջացնել, որոնք կտևեն մինչև հասուն տարիք։

Երեխաների մոտ հանդիպող հաճախ քնի խանգարումներից են գիշերային սարսափները (քնից մասնակի արթնացում՝ ուղեկցվող ճիչով կամ հուզական պոռթկումներով), քնոտ ման գալը, մղձավանջներ, և մահճակալը թրջելը: Դեռահասները կարող են նաև ունենալ մի երևույթ, որը կոչվում է քնի հետաձգված փուլի խանգարում, որի դեպքում նրանք ցանկանում են շատ ուշ քնել և առավոտյան դժվարությամբ են արթնանում: Շատ դեպքերում երեխաները տարիքի հետ հաղթահարում են այս վիճակները:

Մտահոգվա՞ծ եք, որ ձեր երեխան կարող է ունենալ քնի խանգարում: Մենք քնի հետազոտություններ ենք կատարում մեկ տարեկանից բարձր երեխաների մոտ: Խոսեք ձեր բժշկի հետ և կապ հաստատեք մեզ հետ, երբ պատրաստ լինեք գրանցվել քնի հետազոտության:

Հայտ ներկայացնել քնի հետազոտության համար

Աղբյուրներ՝

Luciane Bizari Coin de Carvalho, et al. \"Symptoms of sleep disorders and objective academic performance.\" Sleep Medicine Journal. \nGozal, David M.D. \"Sleep-Disordered Breathing and School Performance in Children.\" Pediatrics.\nCrowley, Stephanie J. et al. \"Sleep, circadian rhythms, and delayed phase in adolescence.\" Sleep Medicine.http://www.mayoclinic.org/medical-professionals/clinical-updates/neurosciences/sleep-disorders-profound-effects-pediatric-health

Այլ հոդվածներ, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել.

• Ի՞նչն է առաջացնում քնի ապնեա երեխաների մոտ:
• Ինչպե՞ս նախապատրաստել ձեր երեխային քնի հետազոտությանը
• Ինչո՞ւ են Jahi McMath-ի նման երեխաներին անհրաժեշտ վիրահատություն՝ նշիկները հեռացնելու համար քնի ապնեայի բուժման նպատակով:
• Տարիքը և քունը. ինչպե՞ս է փոխվում մեր քունը մանկությունից մինչև հասուն տարիք
• Բժիշկներ. «Ավելի ուշ սկսեք դպրոցը, տվեք աշակերտներին քնելու ժամանակ»