Մեկ այլ դպրոցական տարի շուտով կսկսվի։ Ամառվա ազատությունից անցումը դպրոցական տարվա խիստ ռեժիմին կարող է դժվար լինել, մանավանդ քնի առումով։ Սակայն հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ երեխաներին բավարար հանգիստ ապահովելը հատկապես կարևոր է դպրոցական ուսումնական տարվա ընթացքում։ Փաստորեն, բավարար քուն ստացող երեխաները ավելի լավ արդյունքներ են ցույց տալիս ուսման մեջ քան քնից զրկված երեխաները։

Դպրոցական տարվա ընթացքում երեխաների և դեռահասների քունը

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ բավարար հանգստացած աշակերտներն ունեն ավելի բարձր գնահատականներ և ավելի լավ արդյունքներ ցույց են տալիս թեստերում։

Քունը բարելավում է ուսումնական կատարողականը

Բրազիլացի հետազոտողները1ուսումնասիրել են հանրային դպրոցներ հաճախող յոթից տաս տարեկան երեխաների։ Նրանք պարզել են, որ միջինում քնի հետ կապված խնդիրներ ունեցող երեխաները թե՛ մաթեմատիկայում, թե՛ լեզվի մեջ ավելի ցածր արդյունքներ են ցույց տվել, քան լավ հանգստացած աշակերտները.

• Քնի հետ կապված դժվարություններ ունեցող երեխաների 13%-ն ունեցել է անբավարար գնահատականներ պորտուգալերենից, մինչդեռ քնի խնդիրներ չունեցողների շրջանում այդ ցուցանիշը կազմել է 8%։
• Խախտված քուն ունեցող երեխաների 25%-ն ունեցել է անբավարար գնահատականներ մաթեմատիկայից, մինչդեռ քնի հետ կապված խնդիրներ չունեցող երեխաների շրջանում՝ 8%։
• Երկու առարկաներով էլ թեստերի միջին արդյունքները ցածր էին վատ քնած խմբի շրջանում՝ համեմատած լավ հանգստացած խմբի հետ։

ԵՒս մեկ ուշագրավ ուսումնասիրություն2պարզվել է, որ երբ քնի հետ կապված շնչառական խանգարումներ ունեցող երեխաները, ինչպիսիք են քնի ապնեան, բուժվել են իրենց հիվանդությունից, նրանց առաջադիմությունը զգալիորեն բարելավվել է։ Հետազոտողները փորձարկել են 1-ին դասարանի ամենաթույլ 10%-ի աշակերտներին եւ պարզել, որ նրանցից զարմանալիորեն 18%-ն ուներ քնի ժամանակ շնչառության խանգարում։ Դա համեմատելի է գնահատված2-3%-ի հետ, որոնք ունեն մանկական քնի ապնեա ընդհանուր առմամբ։ Երբ տուժած աշակերտները բուժվել են իրենց քնի խանգարումներից՝ անցնելով տոնզիլէկտոմիա՝ մեծացած նշիկների հեռացման համար(երեխաների մոտ քնի ապնեայի տարածված պատճառ),նրանց միջին գնահատականը բարձրացավ գրեթե կես կետով(2.43-ից մինչեւ 2.87)։ Ակնհայտ է, որ քնի ապնեան զգալիորեն նվազեցնում է կրթական առաջադիմությունը տարրական դպրոցահասակ տուժած երեխաների մոտ։

Երբ խոսում ենք երեխաների քնի մասին, հաճախ գայթակղվում ենք բացառապես խոսել քնի տևողության մասին։ Սակայն հետազոտողները շտապում են ընդգծել, որ քնի որակը իրականում ավելի կարևոր է, քան քնի քանակը։ Մի ուսումնասիրություն3 ցույց տվեց, որ այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են տրամադրությունը, վարքագիծը և քնկոտությունը, ավելի սերտ կապ ունեն որակի, քան քանակի հետ։ Սա նշանակում է, որ բավական չէ միայն ապահովել, որ երեխաները բավարար քուն ստանան. մենք նաև պետք է համոզվենք, որ նրանք ամուր քնում են։

Քնի պակասը ամերիկյան աշակերտների շրջանում

Ամերիկյան դպրոցներում բավարար քուն չստանալը տարածված խնդիր է։ National Sleep Foundation-ի 2014 թվականի Sleep in America հարցման համաձայն4, ծնողների քառորդը գնահատել է, որ իրենց երեխաները դպրոցական գիշերներին քնում են առնվազն մեկ ժամով պակաս, քան անհրաժեշտ է։

Քնի պակասն առանձնապես տարածված է դեռահասների շրջանում։ Պատանեկության տարիներին դեռահասները կենսաբանորեն ծրագրավորված են ուշ մնալ արթուն և ուշ արթնանալ. նրանք բնական «գիշերային բուեր» են5։ Հաճախ դեռահասները դժվարանում են քնել մինչև ուշ երեկո, քանի որ վաղ գիշերը պարզապես քնկոտություն չեն զգում, նույնիսկ երբ ամեն օր վաղ պետք է արթնանան դպրոց հասնելու համար։ Այս երևույթը դրդել է որոշ բժիշկների և ծնողների պահանջել դպրոցների համար ուշ մեկնարկի ժամեր՝ հույս ունենալով, որ ավելի ուշ արթնանալու հնարավորությունը կթույլատրի դեռահասներին ավելի շատ ժամ քուն ավելացնել իրենց օրվա ռեժիմում։

Երեխաների մոտ քնի պակասին նպաստող այլ գործոններ են անկանոն քնելու ժամերը, չափազանց ծանր օրակարգը, անհանգստությունը (կապված դպրոցի կամ տան հետ), սննդային սովորությունները, ինչպես նաև էլեկտրոնային սարքեր և շեղող գործոններ։

Ինչպես պատրաստել ձեր երեխային դպրոցական գիշերների քնի ռեժիմին

Ահա մի քանի խորհուրդ, թե ինչպես համոզվել, որ ձեր երեխան բավական քնում է դպրոցական տարվա ընթացքում և առավելագույնս արդյունավետ է սովորում։

1. Իմացեք, թե որքան քուն է անհրաժեշտ ձեր երեխային։Քնի տևողության վերաբերյալ ուղեցույցները զգալիորեն տարբերվում են՝ կախված երեխայի տարիքից մանկության և պատանեկության շրջանում։ Դիտեք այս ուղեցույցները որպեսզի տեսնեք, թե գիշերը քանի ժամ քուն պետք է ապահովեք ձեր երեխայի համար։
1. Սահմանեք կայուն քնի ժամանակացույց, որն ապահովում է բավարար հանգիստ։Քնի և արթնանալու կանոնավոր ժամերը (նույնիսկ հանգստյան օրերին) բարելավում են քնի որակը և երաշխավորում, որ ձեր երեխայի օրվա ծրագրում բավականաչափ ժամանակ հատկացված է հանգստի համար։ Որոշեք, թե ե՞րբ պետք է արթնանա ձեր երեխան, և սահմանեք բավական վաղ ննջելու ժամ, որպեսզի նա ստանա բոլոր անհրաժեշտ հանգիստը։
1. Պատրաստ եղեք կոշտ վերամուտքին։ Ամենայն հավանականությամբ, ձեր երեխան ամռան ընթացքում չի հետևել նույն քնի ժամանակացույցին, ինչ դպրոցական տարվա ընթացքում։ Կարդացեք մեր 9 խորհուրդները, թե ինչպես պատրաստել ձեր երեխային դպրոցական ննջելու ժամին վերադառնալու համար։
1. Ուշադրություն դարձրեք, թե արդյոք ձեր երեխայի քունը խաթարված է։ Երեխաները ևս կարող են ունենալ քնի խանգարումներ, որոնք կարող են բացասաբար ազդել նրանց վարքի, զարգացման և, բնականաբար, ուսումնական կատարողականի վրա։ Եթե ձեր երեխան խռմփում է, անհանգիստ է քնում կամ ցուցաբերում է այլ ախտանիշներ, չափազանց կարևոր է դիմել բժշկի և, հնարավոր է, անցնել քնի խանգարման ախտորոշման հետազոտություն։

Հայտ ներկայացնել քնի հետազոտության համար

Աղբյուրներ՝

1. Luciane Bizari Coin de Carvalho և այլք: «Քնի խանգարումների ախտանիշները և ուսումնական առաջադիմությունը»: Sleep Medicine Journal.
1. Gozal, David M.D. «Քնի ժամանակ շնչառության խանգարումը և երեխաների դպրոցական առաջադիմությունը»: Pediatrics.
1. Pilcher, June J. և այլք: «Քնի որակն ընդդեմ քնի քանակի. քնի և առողջության, բարեկեցության ու քնկոտության ցուցանիշների միջև կապը բուհի ուսանողների շրջանում»: Journal of Psychosomatic Research.
1. «2014 Sleep in America® Poll. Քունը ժամանակակից ընտանիքում — արդյունքների ամփոփում»: National Sleep Foundation.
1. Crowley, Stephanie J. և այլք: «Քունը, ցիրկադային ռիթմերը և փուլի ուշացումը պատանեկության շրջանում»: Sleep Medicine.

Այլ հոդվածներ, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել.

• Երեխաների մոտ հանդիպող քնի խանգարումներ. արդյո՞ք ձեր երեխային անհրաժեշտ է քնի հետազոտություն
• Ինչպես նախապատրաստել ձեր երեխային քնի հետազոտությանը
• Երբ կարող է երեխային անհրաժեշտ լինել CPAP-ը
• Ինչպես է փոխվում մեր քունը մանկությունից մինչև հասուն տարիք