Քնի թեստի կարիքի նշաններ

Առողջական խնդրի բուժումը հետաձգելը երբեք լավ գաղափար չէ։ Ընդհանուր կանոն է՝ եթե ինչ-որ բան ձեզ անհանգստացնում կամ ցավ է պատճառում ավելի քան 24-48 ժամ, ժամանակն է դիմել բժշկի։ Նույնիսկ թվացյալ աննշան խնդիրը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ձեր ընդհանուր առողջության վրա կամ կարող է լինել ավելի լուրջ հիվանդության ախտանիշ։ Եթե մտածում եք՝ ձեզ կամ ձեր հարազատին կարո՞ղ է անհրաժեշտ լինել քնի թեստ, ուշադրություն դարձրեք հետևյալ նշաններին։

Քնի խանգարման նշաններ

Հնարավոր է՝ դուք պարզապես «հոգնած» չեք, եթե ունեք հետևյալ ախտանիշներից մեկը կամ մի քանիսը։

1. Ինձ համար դժվար է կենտրոնանալ։Քնի պակասի դեպքում, հատկապես երկարատև ժամանակահատվածում, ցանկացած մարդ չի կարող լիարժեք գործել1։ Ուղեղն ու ողջ օրգանիզմը քնի կարիք ունեն նորմալ գործելու համար։ Քնի ընթացքում ուղեղը վերականգնում է վնասված բջիջները։ Ուղեղի բջիջների միջև ընկած տարածությունը քնի ժամանակ մեծանում է՝ թույլ տալով մաքրել և վերականգնել ուղեղը։

2. Ես հաճախ դյուրագրգիռ եմ։Քնի խանգարումները կարող են լարվածություն ստեղծել հարաբերություններում՝ քնի պակասից առաջացած դյուրագրգռության պատճառով։ Դա կարող է ազդել ձեր տրամադրության և նույնիսկ աշխատանքային կատարողականի վրա։

3. Ինձ ամեն օր 昼眠 (昼寝) անհրաժեշտ է։Երբեմն կեսօրվա կարճ քուն վայելելը բնական է, սակայն եթե ամեն օր 낮잠 անհրաժեշտ է բնականոն գործելու համար, ամենայն հավանականությամբ դուք գիշերը բավարար չափով չեք քնում։ Նման դեպքում昼眠-ը չի վերացնում հոգնածությունը։

4. Ես խռմփում եմ։Հաճախ խռմփոցը քնի խանգարման՝ օբստրուկտիվ քնային ապնեայի (OSA) առաջին ակնհայտ նշանն է։ Խռմփոցն ինքնին առաջանում է, երբ կոկորդի մկանները թուլանում և մասամբ փակում են շնչուղիները։ Այնուհետև դրանք թրթռում են՝ ստեղծելով «խռմփոց» ձայնը։ Սա շատ նման է OSA-ի ժամանակ տեղի ունեցող երևույթին։

5. Ինձ համար դժվար է քնել կամ չթողնել քունը։Թեև կարող է ակնհայտ թվալ, շատ մարդիկ չեն գիտակցում, որ քնելու անկարողությունը կարող է վկայել քնի խանգարման մասին։ Հաճախ դա մի կողմ է դրվում՝ համարվելով մի բան, որ կարելի է ինքնուրույն, առանց բժշկական օգնության շտկել։

6. Ես ունեմ քրոնիկական հիվանդություն։Եթե մարդը տառապում է որևէ քրոնիկական հիվանդությամբ, օրինակ՝ քրոնիկական ցավով, ապա նա ավելի հակված է ունենալ քնի խանգարում։ Ցավը անքնության ամենատարածված պատճառներից մեկն է։

7. Ես ունեմ դեպրեսիա։Դեպրեսիայի և քնի խանգարումների փոխկապակցվածությունը հաճախ բարդ է հասկանալ։ Երբեմն քնի խանգարումը կարող է հանգեցնել դեպրեսիայի, և հակառակը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ չբուժված քնի խանգարում ունեցող մարդու մոտ դեպրեսիա զարգանալու հավանականությունը տասն անգամ ավելի բարձր է2։

8. Ես վարելու ժամանակ դժվարանում եմ արթուն մնալ։Չբուժված քնի խանգարումները վնաս են հասցնում ոչ միայն դրանցից տառապող մարդկանց, այլ կարող են լուրջ վտանգ ստեղծել նաև ճանապարհին գտնվող ուրիշների համար։ Վթարներ կարող են տեղի ունենալ, երբ վարորդները գլխաքարն ընկնում են ղեկի ետևում։

Քնի հիգիենա

Կարևոր է ախտորոշել քնի խանգարումը և ձևավորել քնի առողջ սովորություններ։ Ստորև ներկայացված հիմնական կանոնները բոլորի համար լավ պրակտիկա են։ Եթե Ձեզ մոտ արդեն ախտորոշված է քնի խանգարում, ապա հատկապես կարևոր է հետևել այս խորհուրդներին։

Կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվություն- Ավելցուկ էներգիայի ծախսումը կնվազեցնի գիշերային անհանգստությունը։Դուրս եկեք բնություն- Բնական լույսը օգտակար է հոգեկան առողջության համար և կօգնի ուղեղին սովորեցնել, թե երբ պետք է քնել։Խուսափեք կոֆեինից- Առավոտյան կոֆեինի չափավոր ընդունումը թույլատրելի է, սակայն կեսօրից հետո խուսափեք դրանից։Սահմանեք քնի գրաֆիկ- Ուղեղդ մարզելու համար փորձիր ամեն օր նույն ժամին քնել և արթնանալ՝ անկախ շաբաթվա օրից։Ստեղծիր Հանգստացնող Միջավայր- Ստեղծիր հանգստացնող և մութ մթնոլորտ։ Կարևոր է քնելուց մեկ ժամ առաջ հեռուստատեսությունից կամ սմարթֆոնից չշեղվել։ Երբ էլեկտրոնային սարքերի կապույտ լույսը ուղեղիդ չի «խաբում»՝ ստիպելով կարծել, թե կրկին ցերեկ է, դու ավելի արագ կքնես։

Քնի թեստ անցնելու քայլը կարող է հսկայական թռիչք թվալ, սակայն մենք խոստանում ենք ամեն կերպ օգնել՝ անկախ արդյունքից։ Եթե ցանկանում ես հանդիպում նշանակել կամ հարցեր ունես, ազատ կապվիր մեզ հետ։

Hungin, A., & Close, H. (2010). Sleep disturbances and health problems: sleep matters. The British Journal of General Practice, 60(574), 319–320. doi:10.3399/bjgp10X484147

Daniel J. Taylor, Kenneth L. Lichstein, H. Heith Durrence, Brant W. Reidel, Andrew J. Bush. Sleep. 2005 Nov; 28(11): 1457–1464. Epidemiology of insomnia, depression, and anxiety.