Ամերիկացիներն այսօր նախկինից շատ ավելի շատ պատճառներ ունեն գիշերը արթուն մնալու։ Սոցիալական մեդիան, էլ. փոստը, Netflix-ի շարունակական դիտումը և բազմաթիվ թեմաների շուրջ զրուցասրահները շատերին ստիպել են որոշել, որ առավոտյան փոքր-ինչ հորանջելը ինտերնետում գիշեր անցկացնելու ընդունելի գինն է։ Եվ դա անգամ հաշվի չի առնում նրանց, ովքեր գիշերը առանց քնի են անցկացնում աշխատանքը ավարտելու, երեկույթի գնալու կամ այլ հանգամանքների հետ գործ ունենալու համար։

Այսպիսով, այսօր մենք տալիս ենք այն հարցը, որի պատասխանը, թերևս, ոչ ոք չի ուզում իմանալ. ի՞նչ է անում ձեր առողջությանը գիշերը առանց քնի անցկացնելը։

Որքանո՞վ է վնասակար մեկ անքուն գիշերը։

Ի՞նչ է անում ձեր օրգանիզմին գիշերը առանց քնի անցկացնելը։ Կարդացեք ստորև բերված ցանկը՝ պարզելու, թե ինչու է գիշերը քնելը լավ գաղափար։

Վատ քնի բացասական հետևանքները

Ձեր իմունային պաշտպանությունը թուլանում է

Քունը մեր իմունային համակարգին «մեկնարկ է տալիս»՝ հիվանդությունների դեմ պայքարելու և վարակի դեմ կռվելու համար։ Քնի ընթացքում օրգանիզմն արտազատում է ցիտոկիններ կոչվող սպիտակուցներ, որոնք իմունային համակարգի կարևոր բաղադրիչ են։ Երբ քնի ծավալը կրճատվում է, իմունային համակարգը արտադրում է ավելի քիչ ցիտոկիններ ԵՎ ավելի քիչ հակամարմիններ1։ Մեկ գիշեր քունը բաց թողնելը կարող է նշանակել, որ դուք ձեր օրգանիզմը խոցելի եք դարձնում շրջապատում պտտվող հարբուխի նկատմամբ։

Դուք վնաս եք հասցնում ձեր ուղեղին

Քննությանը նախապատրաստվո՞ւմ եք գիշերով։ Վատ գաղափար է։ Քնի ընթացքում ձեր ուղեղըկարճաժամկետ հիշողությունը վերածում է երկարաժամկետ հիշողության. Երբ դուք հետաձգում եք քունը, հետաձգում եք նաև այդ գործընթացը: Բացի այդ, ուղեղն իր ուշադրությունն ու կենտրոնացումը լիարժեք պահելու համար բավականաչափ քուն է պահանջում: Ավելի մտահոգիչ է, որ Journal SLEEP-ում հրատարակված մի ուսումնասիրություն պարզել է, որ ընդամենը քնի մեկ գիշերվա զրկանքից հետո հիվանդների մոտ սկսում է նկատվել ուղեղի նյութի կորուստ2: Ահավոր!

Ի՞նչ իմաստ ունի նյութ սովորելը, եթե թեստի ժամանակ բավականաչափ կենտրոնանալ և հիշել չես կարողանա:

Դուք ձեռք եք մեկնում անօգուտ սննդի կողմը

Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ երբ քունը բավարար չէ, դուք ավելի շատ ձգվում եք բարձրկալորիականությամբ սննդի կողմը ևհակված եք գերկերակրվելու: Դուք ավելի շատ կալորիա եք ընդունում, ավելի քիչ առողջ սնունդ եք ուտում և կարող եք նույնիսկ քաշ հավաքել:

Դուք դառնում եք հուզական ու իմպուլսիվ

UC Berkeley-ում և Harvard Medical School-ում կատարվող հետազոտությունը3կատարեց զարմանալի հայտնագործություն. մարդիկ հաճախ ավելի երջանիկ են զգում անքուն գիշերից հետո։

Մի շտապեք ուրախանալ — սա պարտադիր չէ, որ լավ բան է։ Հետազոտողները նշել են, որ քնից զրկված մարդիկ տրամադրության անկայունություն են ցուցաբերում և արագ անցում են կատարում դրական ու բացասական հույզերի միջև։ Բացի այդ, գիշերը չքնելուց հետո առաջացող էյֆորիայի պոռթկումն ուղեկցվում է ուղեղի ճակատային բլթի կեղևի — որոշումներ կայացնելու և իմպուլսներն զսպելու համար պատասխանատու հատվածի — ակտիվության նվազմամբ։ Հետևաբար, անքուն գիշերից հետո մարդիկ կարող են ավելի հակված լինել իմպուլսիվ որոշումներ կայացնելուն, քանի որ լավատես են տրամադրված։ Սա կարող է վտանգավոր լինել, հատկապես եթե դուք բժիշկ կամ փաստաբան լինելու նման բարձր պատասխանատվություն պահանջող մասնագիտություն ունեք։

Պարզվում է, որ «գեղեցկության քունը» իրական բան է

Վատ քունը հանգեցնում է կոպերի կախվածության, ավելի շատ կնճիռների, աչքերի տակ մուգ շրջանակների և այտուցված աչքերի։ Ըստ SLEEP4 ամսագրի մեկ այլ ուսումնասիրության՝ սա մարդուն «տխուր» տեսք և պակաս գրավչություն է հաղորդում։

Ի՞նչ անել անքուն գիշերից հետո

Եթե դուք բացարձակապես չեք կարողանում խուսափել անքուն գիշերից (ինչը մենք չենք խորհուրդ տալիս), ահա մի քանի բան, որ կարող եք անել՝ օրն անցկացնելու և ձեր օրգանիզմն օպտիմալ վիճակի վերադարձնելու համար։

1. Խմեք կոֆեին, բայց չափն անցնելու չափ չսրճեք։ Բոլորս գիտենք, որ կոֆեինը կարող է օգնել ավելի եռանդուն զգալ ծանր օրը։ Սակայն փորձեք չափավոր քանակ օգտագործել, որպեսզի չափից ավելի գրգռված չդառնաք, և զգուշացեք սուրճն որպես քնի երկարաժամկետ փոխարինող դիտարկելուց։
1. Ընդմիջումներ արեք աշխատանքից՝ ուղեղը թարմացնելու համար, որպեսզի նորից նստելիս կարողանաք կենտրոնանալ։
1. Կատարեք կարճ քնի ընդմիջում։ Նույնիսկ մոտ 25 րոպե տևող կարճ քունը կարող է բարելավել հիշողությունը և բարձրացնել կենտրոնացման ունակությունը։
1. Առաջին հնարավորության դեպքում փոխհատուցեք կորցրած քունը։ Եթե ուրբաթ օրը գիշերը չեք քնել, համոզվեք, որ շաբաթ օրը երկար քնեք՝ օրգանիզմը հանգստացած վիճակի վերադարձնելու համար։

Իսկ եթե սա միանգամյա դեպք չէ՞։

Քնիքրոնիկ պակասի հետևանքներըշատ լուրջ են և կարող են ներառել այնպիսի հիվանդությունների ռիսկի բարձրացում, ինչպիսիք են հիպերտոնիան և շաքարախտը։ Եթե հաճախ կրճատում եք ձեր քնի ժամերը, խորհուրդ է տրվում առաջնահերթություն տալ քնին՝ առողջությունը պահպանելու համար։

Եթե դժվարանում եք օրական 7–8 ժամ քնել կամ արթնանում եք հոգնած ու ծանրազգաց, դա կարող է լինելքնի խանգարմաննշան։

Լրացրեք քնկոտության թեստը

Աղբյուրներ՝

1) Eric J. Olson, M.D. Վերջերս դժվարանում եմ քնել։ Արդյո՞ք դա բարձրացնում է հիվանդանալու իմ հավանականությունը։ The Mayo Clinic։

2) Christian Benedict, PhD, et. al. Քնի զրկանքը բարձրացնում է NSE և S-100B շիճուկային մակարդակները առողջ տղամարդկանց մոտ։ SLEEP.

3) Գիշերը չքնելը կարող է հանգեցնել էյֆորիայի և ռիսկային վարքագծի։ Science Daily.

4) Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ քնի զրկանքն ազդում է դեմքի արտաքին տեսքի վրա։ Huffington Post.

Այլ հոդվածներ, որոնք կարող են հետաքրքրել ձեզ.

• Նարկոլեպսիայի մասին փաստեր. գիտությունն ու ախտանիշները
• Քնի զրկանքի վտանգավոր հետևանքները
• Քնկոտ վարելը ընդդեմ հարբած վարելու. մահաբեր սխալը, որ թույլ է տալիս մարդկանց մեծամասնությունը
• Որքա՞ն քուն է ինձ իսկապես անհրաժեշտ։
• Երբ պե՞տք է խմել առավոտյան սուրճը։

Լուսանկարի հեղինակ՝ Lidyanne Aquino. Study study. Creative Commons license.