NPR-ի «All Things Considered» հաղորդման մի հատված ուշադրությունս գրավեց, երբ լսեցի «քնի որակ» և «քնի պակաս» բառերը։ Էլ ավելի հետաքրքրվեցի, երբ պարզվեց, որ հարցազրույցի հյուրը Հնդկաստանում հետազոտություն է կատարում քնի ցածր որակի և աղքատության փոխկապակցվածության վերաբերյալ։

Մեր բլոգում, կայքէջում և այլուր մենք անընդհատ անդրադառնում ենք քնի կարևորությանը առողջության համար, ուստի քնի խնդիրների և աղքատության միջև կապ գծելը բավականին ուշագրավ թվաց։ Շարունակեք կարդալ։

Հնդկաստանում քնի և աղքատության փոխհարաբերության վերաբերյալ ընթացիկ հետազոտություններ

Heather Schofield-ը՝ Փենսիլվանիայի համալսարանի տնտեսագետ, աշխատում է Չենայում՝ Հարավային Հնդկաստանի մոտ 5 միլիոն բնակչություն ունեցող քաղաքում։ Վերջին հինգ տարիների ընթացքում նա ուսումնասիրում է աղքատությունը և հարց է տալիս՝ արդյո՞ք դրա արմատական պատճառներից մեկը կարող է լինել քնի պակասը։ Նա ձևակերպել է հետևյալ հարցերը և մշակել փորձեր՝ ստուգելու, թե արդյո՞ք ավելի որակյալ քունը կարող է բարելավել աղքատությունը պայմանավորող հետևյալ գործոնները.

Եթե մարդն այնքան հոգնած է, ինչպե՞ս կարող է ընդհանրապես արդյունավետ գործել, ճիշտ որոշումներ կայացնել:
Արդյո՞ք դա փոխում է նրա նախընտրությունը՝ հիմա ունենալ ինչ-որ բան, թե ապագայի համար պահպանել:
Արդյո՞ք դա փոխում է նրա ռիսկի հանդեպ վերաբերմունքը:

Փորձերի անցկացման համար անհրաժեշտ կլինի թաղամասից հավաքագրել աղքատ մարդկանց։ Որքա՞ն արագ կարող են նրանք կատարել համակարգչային առաջադրանք։ Արդյո՞ք կհամաձայնեն հրաժարվել այսօրվա վճարումից՝ ի փոխարեն վաղվա ավելի բարձր վարձատրության։ Արդյո՞ք կմիանան խնայողական ծրագրի։ Եվ ամենակարևորը՝ կփոխվի՞ արդյոք արդյունքը, եթե մասնակիցները ավելի շատ քնեն:

Եթե Heather Schofield-ը կարողանա պատասխանել այս հարցերից մի մասին, հնարավոր է, որ աղքատության մեջ ապրողների քնի բարելավումը կարող է լինել այս լուրջ խնդրի լուծման ուղիներից մեկը։

Ցածր որակի քնի հետևանքները

Centers for Disease Control and Prevention (CDC)-ն անբավարար քունը ճանաչել է որպես հանրային առողջության խնդիր և նույնիսկ բնութագրել այն որպես հանրային առողջության համաճարակ։ Բազմաթիվ ուսումնասիրություններ հստակ բացահայտել են վատ քնի հետևանքները։ Հայտնի է, որ քնի պակասը նվազեցնում է ճանաչողական ունակությունները, նույնիսկ այն դեպքերում, երբ տուժողներն ինքնիրենց այդ ազդեցությունից տեղյակ չեն։ SLEEP ամսագրում 2003 թվականին հրատարակված ուսումնասիրությունը եզրակացրեց.

Քանի որ գիշերային քնի քրոնիկ սահմանափակումը՝ 6 ժամ կամ ավելի քիչ, հանգեցրեց ճանաչողական ձևախախտումների, որոնք համարժեք են ամբողջական քնի 2 գիշերային կորստին, պարզ է, որ նույնիսկ համեմատաբար չափավոր քնի սահմանափակումը կարող է լուրջ կերպով խաթարել առողջ մեծահասակների արթնության ժամանակ նյարդաբիոլոգիական վարքային ֆունկցիաները։ Քնկոտության գնահատականները ցույց են տալիս, որ հետազոտվողները մեծ մասամբ տեղյակ չէին ճանաչողական այս աճող թերությունների մասին, ինչը կարող է բացատրել, թե ինչու է հաճախ ենթադրվում, որ քրոնիկ քնի սահմանափակման ազդեցությունն արթնության ժամանակ ճանաչողական ֆունկցիաների վրա անվնաս է։ Քրոնիկ սահմանափակմանն ի պատասխան ֆիզիոլոգիական քնային արձագանքները չէին արտացոլում արթնության ժամանակ նյարդաբիոլոգիական վարքային արձագանքները, սակայն 15,84 ժամից ավելի կուտակային արթնությունը կանխատեսում էր կատարողականի անկումներ բոլոր չորս փորձարարական պայմաններում։ Սա հուշում է, որ քնի պարտքն, ըստ ամենայնի, առավել ճիշտ է ըմբռնել որպես լրացուցիչ արթնության հետևանք, որն ունի նյարդաբիոլոգիական «գին», կուտակվող ժամանակի ընթացքում։

Բացի այդ, քրոնիկ քնի պակասը կարող է անհատներին ենթարկել հետևյալ ռիսկերի.

Սրտի հիվանդություն Սրտի կաթված Սրտի անբավարարություն Անկանոն սրտի զարկ Արյան բարձր ճնշում Ինսուլտ Շաքարախտ

Անբավարար քունը՝ որպես աղքատության պատճառ

Մենք գիտենք, որ քնի պակասն ունի ճանաչողական հետևանքներ, որոնց մասին հիվանդն ինքը կարող է նույնիսկ տեղյակ չլինել։ Հաշվի առնելով սա՝ The Behavioral Risk Factor Surveillance System (BRFSS) հետազոտության (2008) հետևյալ արդյունքները առավել ևս ուշագրավ են։ Մասնակիցներն ինքնուրույն հաղորդել են քնի հետ կապված հետևյալ դժվարությունների մասին.

Կենտրոնանալ որևէ բանի վրա
Բաներ հիշել
Հոբբիով զբաղվել
Մեքենա վարել կամ հասարակական տրանսպորտ օգտագործել
Ֆինանսական գործերը կարգավորել
Վճարովի կամ կամավոր աշխատանք կատարել

Հիշեք, որ սրանք քնի հետ կապված դժվարությունների ինքնագնահատված տվյալներն են։ Քնի հետ կապված դժվարությունների փաստացի հաճախականությունը կարող է շատ ավելի բարձր լինել։

Heather Schofield-ի Հնդկաստանում կատարած հետազոտության նման՝ այս արդյունքները (լայն մասշտաբով) ցույց են տալիս, որ քնի պակասի հետևանքները կարող են էականորեն ազդել մարդու՝ աշխատանքում արդյունավետ գործելու, անձնական ֆինանսները (խնայողություններ, պլանավորում) կառավարելու և հիմնավոր որոշումներ կայացնելու կարողության վրա։Սրանք կենսական կարևոր հմտություններ են։

Քնի հետևանքները՝ ըստ տարիքի և էթնիկ պատկանելության

Մենք կարող ենք մի քայլ առաջ գնալ և դիտարկել ինքնահաղորդված քնի խնդիրների (անակամա քնելը և վարելու ընթացքում քնելը) տարածվածությունը՝ ըստ տարիքի և էթնիկ պատկանելության։

Ազգային առողջության և սննդի հետազոտական հարցումը (NHANES) 2005 թվականին ներկայացրեց Քնի խանգարումների հարցաթերթը՝ 16 տարեկան և բարձր մասնակիցների համար։ Ստորև ներկայացված գրաֆիկում ամփոփված վերլուծությունը ներառում է ≥20 տարեկան 10,896 հարցվածի տվյալներ։ Պարզվեց, որ կարճ քնի տևողությունն ավելի տարածված է 20–39 տարեկան (37.0%) կամ 40–59 տարեկան (40.3%) մեծահասակների շրջանում, քան ≥60 տարեկան մեծահասակների մոտ (32.0%), ինչպես նաև ոչ իսպանախոս սևամորթ ամերիկացիների մոտ (53.0%)՝ համեմատած ոչ իսպանախոս սպիտակամորթ ամերիկացիների (34.5%), մեքսիկական ծագում ունեցողների (35.2%) կամ այլ ռասայական/էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչների հետ (41.7%)։ Օրեկան 7–9 ժամից պակաս քնելու մասին հայտնած մեծահասակներն ավելի հաճախ դժվարություններ են ունեցել բազմաթիվ առօրյա գործողություններ կատարելիս։

Սևամորթ ոչ իսպանախոս (6.5%), իսպանախոս (6.3%) և այլ ոչ իսպանախոս (7.2%) մասնակիցները հայտնել են, որ անցած ամսվա ընթացքում վարելու ժամանակ կամ հանկարծ նիրհել կամ իրականում քնել են, ի տարբերություն սպիտակամորթ ոչ իսպանախոս մասնակիցների (3.2%)։ Կանխատեսվում է, որ քնկոտ վիճակում վարելը տարեկան հանգեցնում է 100,000 ոստիկանությանը հայտնի վթարի և 1550 մահվան (տե՛ս մեր բլոգի գրառումը՝ Քնկոտ վիճակում վարելը ընդդեմ հարբած վիճակում վարելու. մահաբեր սխալը, որ գործում են մարդկանց մեծ մասը National Sleep Foundation-ի և National Highway Traffic Safety Administration-ի լրացուցիչ վիճակագրության համար)։

Աղքատությունն Ամերիկայում

2010 թվականին աղքատության շեմը կազմում էր $22,314 չորս հոգանոց ընտանիքի համար, իսկ ամերիկացիների 15.1%-ը, այսինքն՝ 46 միլիոնից ավելի մարդ, 2010 թվականին պաշտոնապես աղքատ էր համարվում։ Ռասայական և էթնիկ խմբերի շրջանում աղքատության ամենաբարձր ցուցանիշն ունեն աֆրիկյան ամերիկացիները՝ 27.4%, որին հաջորդում են իսպանախոս ամերիկացիները՝ 26.6% և սպիտակամորթ ամերիկացիները՝ 9.9%։

Աղքատության ամենամեծ ռիսկի ենթարկված բնակչության խմբերն ավելի շատ են տուժում նաև քնի պակասից։

Ի՞նչ կարելի է անել։

Չբուժված քնային ապնեան քնի ցածր որակի պատճառ է դառնում

Հայտնի է, որ չբուժված քնային ապնեան հանգեցնում է քնի ցածր որակի։Քնային ապնեան քնի տարածված խանգարում է, որը բնութագրվում է քնի ընթացքում շնչառության կանգով։ Գնահատվում է, որ այն տուժում է մոտ 18 միլիոն ամերիկացի։

Երբ քնային ապնեայի ժամանակ թթվածնի մակարդակն իջնում է, ուղեղը մարմնին ազդանշան է ուղարկում մասամբ արթնանալու համար։ Մարդու քունը խանգարվում է, և նա երբեք չի հասնում խոր, վերականգնող քնի փուլերին։ Ծանր քնային ապնեա ունեցող մարդիկ կարող են այս գործընթացն ապրել հարյուրավոր անգամ մեկ գիշերվա ընթացքում։ Հաճախ մարդիկ չեն հիշում, որ դա տեղի է ունեցել, և կարծում են, որ քնել են նորմալ. այնուամենայնիվ, նրանք արթնանում են հոգնած, թմրած և անհանգստացած վիճակում։Նրանք տառապում են քնի պակասից։

Ախտորոշումից հետո,քնի ապնոեն կարող է բուժվել քաշի կորստի, շնչուղիների դրական ճնշման (PAP) թերապիայի, վիրաբուժության կամ բերանային սարքերի միջոցով։

Մինչ մենք անհամբեր սպասում ենք Հեթեր Շոֆիլդի՝ Հնդկաստանում քնի պակասի բուժման վերաբերյալ փորձարկումների արդյունքներին, կան գործողություններ, որոնք կարող ենք ձեռնարկել այստեղ և հիմա։Քնի ապնոեի բուժումը մի միջոց է, որն ազդում է քնի պակասի համաճարակի վրա և կարող է բարելավել ինչպես Ամերիկայի, այնպես էլ աշխարհի այլ երկրների բնակիչների ֆինանսական վիճակը։Քնի պակասի հետևանքների մասին խոսելը կարևոր առաջին քայլ է։

Դուք կամ ձեր հարազատներից որևէ մեկը տառապո՞ւմ է չբուժված քնի ապնոեից։ Անցեք մեր քնկոտության թեստը և կիսեք արդյունքները ձեր բժշկի հետ։

Քնկոտության թեստ

Աղբյուրներ՝Centers for Disease Control http://www.cdc.gov/Features/dsSleep/Dongen et al, The Cumulative Cost of Additional Wakefulness. Van SLEEP, Vol. 26, No. 2, 2003 Economic Policy Institute http://stateofworkingamerica.org/fact-sheets/poverty/#sthash.PR5XdR2h.dpuf Harvey R. Colten and Bruce M. Altevogt, eds., for the Institute of Medicine (U.S.) Committee on Sleep Medicine and Research, Sleep Disorders and Sleep Deprivation: An Unmet Public Health Problem (Washington, DC: National Academies Press, 2006). Kessler, Ronald C, PhD, et al. "Insomnia and the Performance of US Workers: Results from the America Insomnia Survey." Sleep Journal. National Public Radio,Վատ գիշերային քունը կարող է ավելի մեծ վնաս հասցնել, քան կարծում եք http://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2015/12/02/458059941/a-bad-nights-sleep-might-do-more-harm-than-you-think

Այլ գրառումներ, որոնք կարող են հետաքրքրել ձեզ.

Արդյո՞ք վատ քունը հանգեցնում է աղքատության: